Γενικές Πληροφορίες

Υπάρχει περισσότερο από την εικόνα των ωραίων ηλιόλουστων παραλιών, καλοκαιρινών θέρετρων, του μεσογειακού καιρού και των 3500 χρόνων πολιτισμού, όταν σκέφτεστε τις πτήσεις στην Ελλάδα. Ψηλά ορεινά εδάφη που αναδύονται από τη θάλασσα, η οποία περιβάλλει το μεγαλύτερο μέρος της περιοχής αυτής της χώρας, αποτελούν κυρίως την Ελλάδα. Αυτό αφήνει λίγα περιθώρια για αεροπλάνα που θα μπορούσε να φιλοξενήσει κανονικά ILS εξοπλισμένα αεροδρόμια τα οποία οι πιλότοι θα προσεγγίσουν πετώντας πάνω από ήρεμες κοιλάδες.

Στην ηπειρωτική χώρα, η Πελοπόννησος στα νότια και η Μακεδονία στη Βόρεια Ελλάδα έχουν πολλά αεροδρόμια που περιβάλλονται από απόκρημνα βουνά τα οποία απαιτούν ιδιαίτερη προσοχή από τον πιλότο κατά τη διάρκεια της πλοήγησης, προσέγγισης και αναχώρησης. Χαρακτηριστικά παραδείγματα είναι η Ελευσίνα LGEL, Ιωάννινα LGIO, Καστοριά LGKA, Καλαμάτα LGKL, Κοζάνη LGKZ, Τρίπολη LGTP και Σπάρτη LGSP. Συνήθως υπάρχουν παρακείμενες λίμνες μιας και αυτές είναι οι μόνες πεδινές επιφάνειες στην περιοχή.

Στο θαλάσσιο περιβάλλον τα πράγματα χειροτερεύουν. Η θάλασσα του Ιονίου στη δύση και το Αιγαίο στην ανατολή περιέχουν δεκάδες νησιά που έχουν κάθε λόγο να φιλοξενήσουν ένα αεροδρόμιο που να τα συνδέει με την ηπειρωτική χώρα. Μερικά από αυτά έχουν χαρακτηριστεί ως «απομακρυσμένα» αν και υπάρχουν κοντινά εναλλακτικά αεροδρόμια. Μια γρήγορη ματιά στο μήκος του διαδρόμου και τον διαθέσιμο φωτισμό (καθώς και τις ώρες λειτουργίας), θα αποδείξει ότι με ορισμένους τύπους αεροσκαφών και κατά τη διάρκεια της νύχτας πολλές επιλογές δεν είναι διαθέσιμες. Ισχυροί βόρειοι ανέμοι κάνουν τις προσεγγίσεις αρκετά επικίνδυνες, δεδομένου ότι από την ανοικτή θάλασσα θα καταλήξετε να προσεγγίζετε έναν διάδρομο κοντά σε απότομη αύξηση του εδάφους που δεν είναι πάντα με ευνοϊκό προσανατολισμό για την κατεύθυνση του ανέμου. Καλά παραδείγματα είναι Σάμος LGSM, Κέρκυρα LGKR, Μύκονος LGMK, Σαντορίνη LGSR, Μυτιλήνη LGMT, Λέρος LGLR, Ικαρία LGIK (όπου ο "Ίκαρος" έπεσε στην Ελληνική Μυθολογία!), Αστυπάλαια LGPL, Κάλυμνος LGKY, Χανιά LGSA, Ηράκλειο LGIR, Κύθηρα LGKC, Σκύρος LGSY και Σύρος LGSO.

Μορφολογία Εδάφους

Καθώς τα βουνά συνήθως ξεκινάνε πολύ κοντά στο νερό και φτάνουν σε μεγάλα υψόμετρα, δεν απομένει πολύς χώρος για τα αεροδρόμια (και την προσέγγισή τους). Το πρόβλημα αυτό δημιουργεί μια από τις πιο δύσκολες συνθήκες για τους πιλότους που πετούν από μεγάλα jet μέχρι μικρά εμβολοφόρα αεροσκάφη εντός της περιοχής της Μεσογείου.

Συχνά αναφέρουν δύσκολες προσεγγίσεις το Χονγκ Κονγκ Kai Tak ή το Ίνσμπρουκ, Σιόν και Λουγκάνο στην Ευρώπη. Γιατί δεν προσπαθείτε να προσγειωθείτε στον διάδρομο 09 της Σάμου LGSM, 36 της Σκύρου LGSO, 16 της Μυκόνου LGMK, 32 της Λέρου LGLE και 18 της Ελευσίνας LGEL;

Στην Κέρκυρα LGKR έχετε έναν διάδρομο κατασκευασμένο σε επιχωματώσεις πάνω από το νερό, προσανατολισμένο προς ένα βουνό 7 Nm στα βόρειά του και με την προσέγγιση με VORDME μετατοπισμένη λόγω ενός άλλου βουνού προς τη Δύση, ενώ στην τελική έχετε ένα λόφο ακριβώς ανατολικά των διαδρόμου 35 (ένα από τα πιο διάσημα μπαλκόνια planespoting στην Ευρώπη!).

Το νέο αεροδρόμιο Ελ. Βενιζέλος LGAV βρίσκεται στη Μεσόγεια κοιλάδα ανατολικά της Αθήνας και του Υμηττού με 4 CATII ILS διαδρόμους μήκους 4000m. Ένα από τα φενόμενα που παρατηρήθηκαν μέσα σε λίγους μήνες από την αρχή της λειτουργίας του τον Απρίλιο του 2001, είναι η αλλαγή κατεύθυνσης του ανέμου, πιο συχνά με τον ILS 03L εν χρήση. Με βορειοανατολικούς ανέμους ο Υμηττός, δυτικά του αεροδρομίου, δημιουργεί νοτιοανατολικούς άνεμοι στην περιοχή του Ελληνικού. Κατά αρχή της προσέγγισης στον 03L οι πιλότοι αναφέρουν ισχυρό ούριο άνεμο ο οποίος στην τελική αλλάζει σε αντίθετο άνεμο. Η προσέγγιση με ραντάρ από τον βορρά για διαδρόμους 21L & R φέρνει τα αεροσκάφη κοντά σε επικίνδυνα βουνά της Εύβοιας στα ΒΑ και στην οροσειρά του Διονύσου, βόρεια της Αθήνας, στα ΒΔ.

Η Σάμος LGSM έχει ένα από τα πιο επικίνδυνα ανάγλυφα εδάφους γύρω από το αεροδρόμιο αφήνοντας πολύ λίγες επιλογές για επανακύκλωση. Το δεξί βασικό του 09 πρέπει να γίνει στα 2000 πόδια για να αποφευχθεί η απότομη αύξηση εδάφους εντός της περιοχής του κύκλου κυκλοφορίας. Απότομα βουνά στα δυτικά και βόρεια αφήνουν έναν μόνο τομέα προσέγγισης διαθέσιμο (από τη νότια) καθώς ο ανατολικός τομέας δεν ανήκει στην Ελλάδα με τα σύνορα της Τουρκίας να είναι δύο μίλια ανατολικά του αεροδρομίου.

Η Ροδος LGRP αντιμετωπίζει τα ίδια προβλήματα με τη νοτιοδυτικούς ανέμους. Το ανάγλυφο στην τελική του 07 δημιουργεί ισχυρές αναταράξεις κατά τις ημέρες με ανέμους.

Καιρός

Στην Ελλάδα θα βρείτε σπάνια χαμηλά σύννεφα, με απαιτητικές προσεγγίσεις ILS. Οι μεγάλες μάζες του νερού δημιουργούν ισχυρούς βόρειους ανέμους, όμως, τόσο κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού όσο και του χειμώνα επηρρεάζοντας ιδιαίτερα τα παράκτια αεροδρόμια. Όταν κάποιοι διάδρομοι δεν έχουν κατεύθυνση από Β προς Ν (βλ. προηγούμενη παράγραφο) δημιουργούνται προβλήματα με κάθετους ανέμους. Εδώ χρειάζονται χειριστικά ικανοί πιλότοι, χωρίς τη βοήθεια οποιωνδήποτε ραδιοβοηθημάτων, φωτισμού, αυτόματο πιλότο, FMS, GPS ή ραντάρ ελέγχου. Τέλεια παραδείγματα είναι τα αεροδρόμια Σάμου LGSM, Ηρακλείου LGIR και Σούδας LGSA. Στο Ηράκλειο πάρα πολλά αεροσκάφη αλλάζουν προορισμό λόγω των ισχυρών ανέμων. Στη Σάμο, παρόλο που συνήθως επικρατεί άνεμος από ΒΒΔ, χρησιμοποιείται ο διάδρομος 09 για την προσγείωση (ούριος ανεμος + αναταράξεις) γιατί οι αναταράξεις στην τελική προσέγγιση του διαδρόμου 27 είναι απαγορευτικές ακόμη και για μεσαίου μεγέθους αεροσκάφη. Η Ολυμπιακή Αεροπορία στέλνει ATR αντί των 737 γεγονός που οφείλεται στο υψηλό ποσοστό των αποτυχημένων προσεγγίσεων (με 737) σε αυτό το αεροδρόμιο!

Από την άλλη πλευρά στις λίγες φορές που οι άνεμοι κοπάζουν μπορεί να δημιουργηθούν καταστάσεις ομίχλης στα παράκτια αεροδρόμια, όπως στη Θεσσαλονίκη LGTS, Πρέβεζα LGPZ, Κέρκυρα LGKR και Αθήνα LGAV.

Γειτονικά FIR

Το ανατολικό τμήμα του Αιγαίου έχει πολλά νησιά που γειτνιάζουν με το τούρκικο FIR. Προσπαθήστε να προσεγγίσετε ή να αναχωρήσετε ανατολικά της Σάμου, Χίου, του Καστελόριζου, της Μυτιλήνης και Αλεξανδρούπολης με έναν χάρτη που παρουσιάζει τα όρια του FIR και θα δείτε το πρόβλημα.

Το ιταλικό FIR αρχίζει 100 Nm ΒΔ του αεροδρομίου της Κέρκυρας. Προς Βορρά μας υπάρχει η Αλβανία, η ΠΓΔΜ (Πρώην Γιουγκοσλαβική Δημοκρατία της Μακεδονίας) και η Βουλγαρία.